AKŞAM PAZAR


 
Pırlantanız verdiginiz parayı hak ediyor mu?
Türk insanı son yıllarda ebedi aşkın ve evliligin simgesi pırlantayı, artık sadece özel günler için degil yatırım amaçlı olarak da almaya başladı. Hatta o kadar ki bir süredir sektörde pırlantanın, altının tahtını ciddi şekilde sallamaya başladıgı konuşuyorlar.Ancak almak üzere oldugunuz bir pırlantanın gerçek degerini bilmeseniz bozdurmak üzere kuyumcuya gittiginizde hiç ummadıgınız bir hayal kırıklıgı yaşayabilirsiz. İşte bu yüzden pırlanta alırken mutlaka uluslararası  geçerliligi olan bir sertifikası olup olmadıgına dikkat etmelisiniz .
Türkiye de bu sertifikayı 1 yıl önce New York merkezli International Diamond Labroratory(IDL) nin franchsingi ni alan ve firmanın bu konuda dünya üzerinde yetkilendirdigi tek isim ise olan Martin Metin veriyor. Piyasadaki kuyumcuların kulaktan dolma bilgilerle iş yaptıgını görüp sertifikalandırmaya profesyonel bir zemine taşımak üzere yola çıkan Martin Metin , Türkiye nin az sayıdaki gemologundan yani degerli taş uzmanlarından biri. Elma, yakut, zümrüt gibi degerli  taşların kalitesini ölçen Metin in gizemli olarak niteledigi pırlanta dünyasına yani Çemberlitaş ‘taki IDL analiz laboratuarında konuk olduk.
Dünyanın önde gelen pırlanta laboratuarıyla çalışıyorsunuz, nasıl başladı bu iş birligi?
Önce Belçika Antwert Dünya Elmas Merkezi ‘ ne baglı HRD Yüksek Konseyi nde pırlanta ve renkli taş egitimi; sonra kendimi giliştirmek için Amerikada’daki (GIA) Amerikan Gemoloji Enstitüsü nde pırlanta egitimi aldım.IDL ile o egitimden sonra tanıştık. Ortadugu pazarına girmek istedikleri için Türkiye ‘de ilk defa uluslararası  geçerlilige sahip bu laboratuarı kırduk. Biz aynı zamanda Darphan ile yani Damga Matbaası Genel Müdürlügüyle de ortak çalışıyoruz. İthal edilen taşlara ekspertis belgesi veriyoruz. Böylelikle hem uluslararası çapta bir akreditasyonumuz olmuş oluyor hemde de Darhane bizi onaylıyor.
Piyasaya seffaflık getirmek istedigimizi söylüyorsunuz,durum bu kadar vahim mi?
Piyasadaki işi bilen de var , bilmiyen de. Mesela toptancıdan pırlanta diye almıs , pırlanta diye satıyor ama aslında degil.İşte bu bilgi boşlugunu doldurmayı hedefliyorduk ama şu anda piyasa daha iyi durumda.2-3 sene öncesine göre ciddi bir aşama kaydedildik. Artık perakendeci de toptancıdan mal alırken sertifika istiyor.
4C ‘YE DİKKAT
Sertifikasyonu hangi kriterlere göre yapıyorsunuz?
4C pırlantanın karar verdigimiz, fiyatı belirleyen özelliklerdir. 1 karatlık (gramın 5’te biri) pırlanta 1.000 $ dolar da olabilir, 10 bin dolar da. 4C’nin birici C ‘si renktir. Bir pırlanta ne kadar beyaza yakınsa o kadar degerlidir. İçindeki sarılık artıkça fiyat düşer çünkü kadınlar sarı sevmiyorlar. İkinci kriter berraklık ; taş ne kadar safsa içine ne kadar az kristal varsa daha degerli oluyor.İçindeki siyah kristaller çogaldıkça fiyat düşüyor. Temiz taş daha nadir bulunuyor.Üçüncü kriter kesim.Ne kadar iyi kesilirse yani ışıgı ne kadar iyi yayıyorsa o kadar degerlidir.Bazı taşlar büyük olsun diye kaba kesilebilir  ozaman fiyatları düşer.Sonuncu kriter de karat. Ne kadar büyükse o kadar degerlidir çünkü büyük taş dogada çok ender çıkıyor.
 
Pırlantanın altının tahtının sallamaya başladıgı söyleniyor, o kadar arttı mı satışlar?
Henüz o kadar oldugunu düşünmüyorum ama pırlanta reklamlarının artması  yaygınlaşmasını sagladı.Bir de taş konusunda insanların kuyumculara da çok güvenli yoktu. Markalaşmanın ve sertifikalrın ortaya çıkmasıyla insanlar daha güvenli alışveriş yapabiliyor. Tabii bir de geri dönüşüm var artık;Türkiyede’de hep degerli şeyler yatırım amaçlı düşünülüyor.Halbuki Avrupa’ da Amerika’ da bir zevk, lükstür pırlanta.Dünyanın yüzde 50 pırlanta tüketimi Amerika’da.Türkiye’de dügün zamanı düşünülen bir şey ama Amerika’da  iki-üç ayda bir pırlantalarını degiştiriyorlar.
 
ABD’DE LÜKS BİZDE YATIRIM
EBEDİ aşkın simgesi pırlanta artık sadece özel günler için degil yatırım amaçlı olarak da alınıyor. Türkiye’nin sayılı degerli taş uzmanlarından Martin Metin’in pırlanta sertifika şirketi IDL, degerli taşları incelemenin yani sıra,eksperler yetiştiriyor.Martin Türkiye’de dügün de ve yatırım olarak düşünülen pırlanta, Amerika’da lükstür,2 ayda bir yenilenir diyor.
Metin, 1 haftalık pırlanta sertifikası egitimi de veriyor. Herkezle açık olan kursun fiyatı 500 dolar.
MUM IŞIGINGINDA BİLE PARILDAMALI
MARTIN Metin, pırlantayı benzerinden ayırt etmek için kolaylık saglayan bazı püf noktaları anlatır. Baktıgınız zaman güneş ışıgında da yapay ışıkta da pırlantanın parlaklıgının aynı olması yani ışık saçması lazım. Karanlıkta bile mum ışıgıyla yaklaştıgınızda parıltısını görebilirsiniz.Sahte taşlar çok mat olur ve çok beyazdır.Pırlantanın rengiyse su gibidir,hafif sarıya çalar ve yine hafif kırıklık vardır.Ayrıca 10 kez büyüten mercekle baktıgınız zaman taşın içi tertemizse o zaman büyük ihtimalle pırlanta degildir çünkü pırlantanın içinde dogal karbon kristaller olur.
Türkiye ‘ nin sayılı degerli taş uzmanlarından Martin Metin’ in pırlanta sertifika şirketi IDL,ithal edilen degerli taşları inceleyerek çok büyük paralarla satın alınan pırlantaların asıl degerlerini ortaya koyuyor.
Gemolog Martin Metin, New York merkezli IDL’nin pırlanta sertifasyono konusunda dünyada yetkilendirdigi tek kişi.