AKŞAM PAZAR


 
Pırlantanız Verdiginiz Parayı Hak Ediyor Mu?

Türk insanı son yıllarda ebedi aşkın ve evliligin simgesi pırlantayı, artık sadece özel günler için degil yatırım amaçlı olarak da almaya başladı. Hatta o kadar ki bir süredir sektörde pırlantanın, altının tahtını ciddi şekilde sallamaya başladıgı konuşuyorlar. Ancak almak üzere oldugunuz bir pırlantanın gerçek degerini bilmeseniz bozdurmak üzere kuyumcuya gittiginizde hiç ummadıgınız bir hayal kırıklıgı yaşayabilirsiz. İşte bu yüzden pırlanta alırken mutlaka uluslararası  geçerliligi olan bir sertifikası olup olmadıgına dikkat etmelisiniz.

Türkiye de bu sertifikayı 1 yıl önce New York merkezli International Diamond Labroratory (IDL) nin franchsingi ni alan ve firmanın bu konuda dünya üzerinde yetkilendirdigi tek isim ise olan Martin Metin veriyor. Piyasadaki kuyumcuların kulaktan dolma bilgilerle iş yaptıgını görüp sertifikalandırmaya profesyonel bir zemine taşımak üzere yola çıkan Martin Metin, Türkiye' nin az sayıdaki gemologundan yani degerli taş uzmanlarından biri. ElmaS, yakut, zümrüt gibi degerli taşların kalitesini ölçen Metin' in gizemli olarak nitelediği pırlanta dünyasına yani Çemberlitaş' taki IDL analiz laboratuarında konuk olduk.

Dünyanın Önde Gelen Pırlanta Laboratuarıyla Çalışıyorsunuz, Nasıl Başladı Bu İş Birligi?

Önce Belçika Antwert Dünya Elmas Merkezi' ne bağlı HRD Yüksek Konseyi' nde pırlanta ve renkli taş egitimi; sonra kendimi giliştirmek için Amerikada’ daki (GIA) Amerikan Gemoloji Enstitüsü' nde pırlanta egitimi aldım. IDL ile o egitimden sonra tanıştık. Ortadoğu pazarına girmek istedikleri için Türkiye' de ilk defa uluslararası geçerliliğe sahip bu laboratuarı kurduk. Biz aynı zamanda Darphane ile yani Damga Matbaası Genel Müdürlügüyle de ortak çalışıyoruz. İthal edilen taşlara ekspertis belgesi veriyoruz. Böylelikle hem uluslararası çapta bir akreditasyonumuz olmuş oluyor hemde Darhane bizi onaylıyor.

Piyasaya Şeffaflık Getirmek İstediğinizi Söylüyorsunuz, Durum Bu Kadar Vahim Mi?

Piyasadaki işi bilen de var, bilmiyen de. Mesela toptancıdan pırlanta diye almış, pırlanta diye satıyor ama aslında degil. İşte bu bilgi boşluğunu doldurmayı hedefliyorduk ama şu anda piyasa daha iyi durumda. 2-3 sene öncesine göre ciddi bir aşama kaydedildi. Artık perakendeci de toptancıdan mal alırken sertifika istiyor.

4C' YE DİKKAT

Sertifikasyonu Hangi Kriterlere Göre Yapıyorsunuz?

4C pırlantanın karar verdiğimiz, fiyatı belirleyen özellikleridir. 1 karatlık (gramın 5’ te biri) pırlanta 1.000 $ dolar da olabilir, 10 bin dolar da. 4C’ nin birinci C' si renktir. Bir pırlanta ne kadar beyaza yakınsa o kadar degerlidir. İçindeki sarılık artıkça fiyat düşer çünkü kadınlar sarı sevmiyorlar. İkinci kriter berraklık; taş ne kadar safsa içine ne kadar az kristal varsa daha degerli oluyor. İçindeki siyah kristaller çoğaldıkça fiyat düşüyor. Temiz taş daha nadir bulunuyor. Üçüncü kriter kesim. Ne kadar iyi kesilirse yani ışığı ne kadar iyi yayıyorsa o kadar degerlidir. Bazı taşlar büyük olsun diye kaba kesilebilir  ozaman fiyatları düşer. Sonuncu kriter de karat. Ne kadar büyükse o kadar değerlidir çünkü büyük taş doğada çok ender çıkıyor.
 
Pırlantanın Altının Tahtının Sallamaya Başladıgı Söyleniyor, O Kadar Arttı Mı Satışlar?

Henüz o kadar olduğunu düşünmüyorum ama pırlanta reklamlarının artması yaygınlaşmasını sağladı. Bir de taş konusunda insanların kuyumculara da çok güveni yoktu. Markalaşmanın ve sertifikaların ortaya çıkmasıyla insanlar daha güvenli alışveriş yapabiliyor. Tabi bir de geri dönüşüm var artık; Türkiyede’ de hep değerli şeyler yatırım amaçlı düşünülüyor. Halbuki Avrupa’ da Amerika’ da bir zevk, lükstür pırlanta. Dünyanın yüzde 50 pırlanta tüketimi Amerika’ da. Türkiye’ de düğün zamanı düşünülen bir şey ama Amerika’ da  iki-üç ayda bir pırlantalarını degiştiriyorlar.
 
ABD’ DE LÜKS BİZDE YATIRIM 

Ebedi aşkın simgesi pırlanta artık sadece özel günler için değil yatırım amaçlı olarak da alınıyor. Türkiye’ nin sayılı değerli taş uzmanlarından Martin Metin’ in pırlanta sertifika şirketi IDL, değerli taşları incelemenin yani sıra, eksperler yetiştiriyor. Martin Türkiye’ de düğün de ve yatırım olarak düşünülen pırlanta, Amerika’ da lükstür, 2 ayda bir yenilenir diyor. Metin, 1 haftalık pırlanta sertifikası egitimi de veriyor. Herkezle açık olan kursun fiyatı 500 dolar.

MUM IŞIĞINDA BİLE PARILDAMALI

MARTIN Metin, pırlantayı benzerinden ayırt etmek için kolaylık sağlayan bazı püf noktaları anlatır. Baktığınız zaman güneş ışığında da yapay ışıkta da pırlantanın parlaklığının aynı olması yani ışık saçması lazım. Karanlıkta bile mum ışığıyla yaklaştığınızda parıltısını görebilirsiniz. Sahte taşlar çok mat olur ve çok beyazdır. Pırlantanın rengiyse su gibidir, hafif sarıya çalar ve yine hafif kırıklık vardır. Ayrıca 10 kez büyüten mercekle baktığınız zaman taşın içi tertemizse o zaman büyük ihtimalle pırlanta degildir çünkü pırlantanın içinde doğal karbon kristaller olur.

Türkiye' nin sayılı değerli taş uzmanlarından Martin Metin’ in pırlanta sertifika şirketi IDL, ithal edilen değerli taşları inceleyerek çok büyük paralarla satın alınan pırlantaların asıl değerlerini ortaya koyuyor.

Gemolog Martin Metin, New York merkezli IDL’ nin pırlanta sertifikasyono konusunda dünyada yetkilendirdiği tek kişi.